Boas eo ar yezhoniourien da rannañ ar yezhoù keltiek e daou skourr : ar skourr gouezelek, ennañ an iwerzhoneg, gouezeleg Bro-Skos hag ar manaveg (a gomzer en Enez-Vanav), hag ar skourr predenek. Er skourr-se emañ ar brezhoneg, a-gevret gant ar c'hembraeg (Bro-Gembre) hag ar c'herneveureg (Kerne-Veur). Evel ar yezhoù keltiek modern all e teu ar brezhoneg eus inizi Breizh-Veur. Kar eo d'ar galianeg ivez, ur yezh varv en deiz a hiziv, hag a veze komzet e deroù hon oadvezh en ul lodenn vras eus Kornôg Europa (Belgia, Frañs, Suis, Norzh Italia).

brezhoneg	kerneveureg	kembraeg	iwerzhoneg	gouezeleg	manaveg	galleg
ti	chy	tŷ	teach	teach, taigh	thie	maison
dour	dowr	dŵr	uisce	uisge	ushtey	eau
mab	map	mab	mac	mac	mac	fils
penn	pen	pen	ceann	ceann	kione	tête
ki	ky	ci	cú	cù	coo	chien
amann	amanyn	ymenyn	im	ìm	eem	beurre
aval	aval	afal	úll	ubhal	ooyl	pomme
amzer	amser	amser	aimsir	aimsir	emshyr	temps
gwenn	gwyn	gwyn	fionn	fionn	fynn	blanc
skrivañ	scryfa	ysgrifennu	scríobh	sgrìobh	screeu	écrire

Evel an holl yezhoù bev n'en deus ket paouezet ar brezhoneg da emdreiñ a-hed an amzer hag evel-se emañ kont c'hoazh en deiz a hiziv. Boas eur da zigemmañ meur a rannyezh a glot tamm pe damm gant harzoù an eskoptioù kozh (Kerne, Treger, Leon, Gwened). E gwirionez e vefe reishoc'h komz eus rannyezh ar c'hornôg, enni parlant Kerne, Leon ha Treger, ha rannyezh ar reter, hini Bro-Gwened. N'eo ket bras-bras an disheñvelderioù etre ar rannyezhoù ha tennañ a reont dreist-holl d'an taol-mouezh ha d'an distagadur. Ne gemm ket nemeur ar c'heriaoueg nag ar yezhadur. Dre vras ne vez ket re a ziaesterioù evit en em gompren, ha ne vez diaester ebet evit ar re a oar lenn ha skrivañ. En arvar bras emañ ar rannyezhoù hiziv an deiz. Daou abeg zo d'an dra-se : diouzh un tu, kiladenn ar yezh war an dachenn a oa dezhi evit ar wech (dilezet an treuzkas er familhoù) ; diouzh an tu all, ar reveulzi zo bet er gevredigezh hag en armerzh e-doug an eil hanterenn eus an XXvet kantved.

Ha pa vefe diskol en o yezh an darn vrasañ eus ar gomzerien, n'en deus ket paouezet ar brezhoneg da vezañ skrivet ha da ezteurel soñj mab-den, dre gomz ha dre skrid, evit kelo-se. Gant yezhadurourien ha geriadurourien eo bet reolennet ar brezhoneg modern, adalek ar XVIIvet kantved (Tad Maner) hag an XVIIIvet kantved (Gregor Rostrenenn) da gentañ, ha neuze en XIXvet hag en XXvet kantved dreist-holl, gant luskad Gwalarn en deus diazezet da vat ul lennegezh vodern e brezhoneg.
Labourioù termenadurezh a bep seurt o deus pourchaset tamm-ha-tamm d'ar brezhoneg ar binvioù rekis evit kehentiñ en hor c'hevredigezh. Nebeut-ha-nebeut, gant labour an holl, ez eus diorroet ur yezh skoueriekaet boutin e-tailh da vastañ da nep ezhomm kehentiñ ha gouest d'ober gant teknologiezhioù ar bed a-vremañ. An Ofis a gemer perzh el labour-se gant TermBret, e greizenn dermenadurezh.

En ur blegenn diaes emañ ar brezhoneg hiziv. Evit ar wech kentañ eo dav da bobl Breizh klask gouzout petore dazont he deus c'hoant reiñ d'he yezh dezhi. O vezañ m'eur paouezet da dreuzkas ar yezh er familhoù, ez eus bet kollet komzerien a-vil-vern. E deroù an XXvet kantved e oa ur milion a vrezhonegerien, ha kant vloaz diwezhatoc'h ne chom ken nemet 270.000. Ha kenderc'hel a ra an niver da zigreskiñ. Hiziv eo krog an dud da gompren petra eo skod ar c'hoari koulskoude, war-lerc'h oberoù ar c'hevredigezhioù sevenadurel. O tiorren emañ rouedad ar skolioù divyezhek ha kregiñ a ra ar strollegezhioù lec'hel da lakaat politikerezhioù youlek e plas a-benn cheñch penn d'ar vazh.